Hojicha - nowy hit po matchy
Jeśli ostatnio zajrzał_ś do menu którejś z kawiarni, prawdopodobnie widziałeś w nim hojicha latte. Prażona japońska herbata o głębokim, orzechowym smaku i bursztynowo-brązowym kolorze przeżywa teraz prawdziwy boom - media lifestylowe piszą o niej jako o następczyni matchy, a kawiarnie coraz chętniej wprowadzają ją do stałej oferty. Nic dziwnego: hojicha jest łagodna, lekko słodka, prawie pozbawiona goryczy i ma wyraźnie mniej kofeiny niż większość zielonych herbat. W chłodne dni to dokładnie to, czego szukamy w filiżance.
Czym właściwie jest hojicha?
Hojicha (po japońsku ほうじ茶, hōjicha) to japońska zielona herbata, która po zbiorze i obróbce zostaje dodatkowo prażona w wysokiej temperaturze. Słowo hōji oznacza właśnie "prażyć", "palić". To prażenie zmienia wszystko: zielone liście stają się czerwonobrązowe, a napar zyskuje kolor od bursztynowego po miedziany. Zamiast trawiastej, roślinnej nuty, którą znamy z matchy czy sencha, pojawiają się aromaty palonego orzecha, karmelu i opiekanego ziarna.
Skąd się wzięła hojicha?
Hojicha jest herbatą stosunkowo młodą jak na japońskie standardy - jej początki sięgają około lat 20. XX wieku, czyli początku ery Shōwa, i wiążą się z Kioto. Najczęściej opowiadana historia mówi o kupcu herbacianym, któremu zalegały zapasy niesprzedanej herbaty. Producenci na wsi nie mieli wtedy ani opakowań próżniowych, ani lodówek, więc herbata szybko traciła świeżość. Kupiec miał zwrócić się o radę na Uniwersytet w Kioto, gdzie doradzono mu ponowne wysuszenie i uprażenie liści. Efekt okazał się zaskakująco dobry - uprażona herbata smakowała tak, że zaczęła zdobywać popularność w całej Japonii.
Warto jednak zaznaczyć, że to jedna z kilku wersji legendy. Część źródeł wskazuje, że herbata prażona mogła istnieć wcześniej, a o samym początku hojichy nie zachowało się wiele dokładnych zapisów. Pewne jest natomiast, że narodziła się z pragmatyzmu i niechęci do marnowania surowca - bo do prażenia wykorzystywano herbatę gorszej jakości, starsze liście, a także łodyżki i gałązki, które wcześniej po prostu wyrzucano.
Ciekawostką jest też kaga-bōcha, prażona herbata z łodyżek, którą według jednej z relacji w 1902 roku zaczął produkować kupiec Shinbei Hayashiya w prefekturze Ishikawa. To odrębny, regionalny odłam prażonej herbaty, ceniony za delikatność i bardzo niską zawartość kofeiny.
Jak powstaje hojicha?
Hojicha zaczyna swoje życie jak zwykła japońska zielona herbata, ale kończy je zupełnie inaczej.
- Surowiec. Najczęściej używa się bancha, czyli herbaty z późniejszych zbiorów i starszych liści, a także sencha oraz kukicha (herbaty z łodyżek i gałązek). Dzięki temu hojicha jest herbatą dość tanią i przystępną, a jednocześnie dobrze wykorzystującą cały krzew.
- Obróbka zielonej herbaty. Liście są najpierw parowane (co zatrzymuje utlenianie i zachowuje zieleń), zwijane i suszone - tak jak przy innych japońskich zielonych herbatach.
- Prażenie. Właściwy etap to prażenie suchych liści w wysokiej temperaturze. Dawniej robiono to w porcelanowym lub ceramicznym naczyniu nad rozżarzonym węglem drzewnym, dziś w specjalnych piecach i bębnach. Temperatura i czas zależą od producenta - im mocniejsze prażenie, tym ciemniejszy kolor i wyraźniejszy aromat opiekanego orzecha.
- Efekt. Prażenie zmienia skład chemiczny liścia: zmniejsza goryczkę i cierpkość, a aromat nabiera karmelowo-orzechowego charakteru. Zmniejsza się też ilość kofeiny, choć nie do zera - hojicha nie jest napojem bezkofeinowym.
Dlaczego hojicha jest świetna na jesień i zimę?
- Rozgrzewa smakiem. Palone, orzechowe nuty i lekka słodycz kojarzą się z pieczonymi kasztanami, karmelem i herbatnikami - idealnie pasują do chłodniejszych miesięcy.
- Jest łagodna. Praktycznie nie ma goryczki, więc nawet osoby, którym matcha wydaje się zbyt intensywna, zwykle polubią hojichę.
- Ma mniej kofeiny. To dobra opcja na popołudnie i wieczór, gdy nie chcemy się mocno pobudzać. Dokładna zawartość zależy od rodzaju użytych liści i stopnia prażenia.
- Świetnie łączy się z mlekiem. Hojicha latte jest kremowe, lekko słodkie i pachnie jak deser, dlatego w sezonie jesienno-zimowym szybko zdobywa fanów.
Prosty przepis: hojicha latte
Do przygotowania potrzebujesz hojichy w proszku (podobnie jak matchę). Poniżej bazowa proporcja, od której warto zacząć i którą potem możesz dopasować do swojego smaku.
- 4 g hojichy w proszku
- 40 ml wody o temperaturze ok. 80 stopni C
- 150 ml mleka (krowiego lub roślinnego - świetnie sprawdza się owsiane)
- 5-10 ml syropu z agawy lub innego ulubionego słodzidła (opcjonalnie)
Wykonanie:
- Przesiej hojichę przez sitko do czarki, żeby uniknąć grudek.
- Zalej ją wodą o temperaturze ok. 80 stopni C i energicznie ubij chasenem, aż powstanie gładka, lekko spieniona baza.
- Podgrzej i, jeśli chcesz, spień mleko, a następnie wlej je do bazy. Dosłodź według uznania.
- Na zimno: wlej bazę do szklanki z lodem i zimnym mlekiem. Najpierw rozpuść hojichę w gorącej wodzie, dopiero potem dodaj mleko i lód.
Zasada jest taka sama jak w przypadku matchy: proszek zawsze najpierw rozprowadzamy w niewielkiej ilości wody, a dopiero potem łączymy z mlekiem. Dzięki temu napój jest gładki i bez grudek.
Hojicha na naszych warsztatach
W naszym menu jesienno-zimowym na warsztatach pracujemy nie tylko z matchą, ale również z hojichą. Pokazujemy, jak przygotować bazę, jak ją ubić, jak dobrać proporcje do mleka i jak podać gotowy napój. Jeśli chcesz nauczyć się robić nie tylko hojicha latte, ale też idealną matchę, zapraszamy na nasz kurs parzenia matchy.
Chcesz poczuć różnicę między matchą a hojichą i nauczyć się przygotowywać obie krok po kroku? Zapisz się na nasze warsztaty w Warszawie. Zobacz dostępne warsztaty.
